Annet Wood

Beeldend Kunstenaar

4de klacht over "na overlijden" bij Reclame Code Commissie

9 juli, 2019 - 08:45 -- Annet Wood

Aan de Reclame Code Commissie
Postbus 75684
1070 AR AMSTERDAM

KLACHT, ingediend door:

  1. Annette Wood-de Haas, Westeinde 256, 1647 ML  Berkhout en 54 medeondertekenaars

Alle klagers kiezen woonplaats te Berkhout (1747 ML) aan het Westeinde 256 ten huize van de klager sub 1

GERICHT TEGEN:
De Staat der Nederlanden (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport),
gevestigd aan het Parnassusplein 5 te 2511 VX Den Haag

VOORWERPEN VAN DE KLACHT
De klacht betreft het herhaald gebruik van de term “na overlijden” door zowel de Overheid  in uitingen ondanks de drie door u gedane uitspraken in drie hierna te noemen dossiers.

Deze klacht richt zich tegen de navolgende uitingen;
I. De folder van de rijksoverheid (bijlage I)
II. De website van het donorregister (bijlage 2)

INLEIDING; UITGANGSPUNTEN

1. De Staat der Nederlanden voert een beleid dat er op is gericht dat mensen zich laten registreren als donor van organen nadat zij zijn overleden.  Zij voert daartoe campagnes en geeft - zelf of via gesponsorde organisaties -  voorlichting. Op 29 juni 2019 is een uitgebreide campagne van start gegaan om inwoners van Nederland  te informeren over de gevolgen van de wetswijziging die in juni 2020 van kracht zal zijn. Vanaf juni 2020 zal iedere Nederlander vanaf 18 jaar in het donorregister worden opgenomen als potentiële donor op basis van de fictie dat hij daarin heeft toegestemd. Wie dat niet wil moet zelf zich laten registreren als niet-donor. Het verhogen van het donoraanbod is een doelstelling van de  Wet op Orgaandonatie [1].

2. Eerder zijn bij uw Commissie klachten ingediend tegen het gebruik door de Staat van de term ‘na overlijden”. Uw Commissie en – in hoger beroep – de Commissie van Beroep menen dat het verwarrend is om bij orgaandonatie te spreken van “na overlijden”. Bij orgaandonatie is geen sprake van overlijden van de donor naar gangbaar taalgebruik maar van overlijden volgens een specifieke invulling van het begrip ‘hersendood’ in de zin van artikel 14 lid 2 Wet op de Orgaandonatie (WOD). Bij overlijden op basis van de conform  het hersendoodprotocol vastgestelde hersendood in de zin van de WOD is sprake van ademhaling (beademing) en bloedcirculatie, aldus uw Commissie en de Commissie van Beroep. Uw Commissie heeft deze opvatting herhaald in zijn beslissing van 21 februari 2017.

3. In de beslissingen van 8 september 2016 respectievelijk 8 november 2016, 11 augustus 2017 (dossier 2016/00445, dossier 2016/00960 en dossier 2017/00354) is uitgesproken dat de reclame uitingen “na overlijden”  in strijd zijn met artikel 5 NRC en adviseert u de verweerders om niet meer op een dergelijke wijze reclame te maken

4. De  Staat trekt zich van uw beslissingen niets aan. Vanaf 29 juni 2019 is door het Ministerie van VWS de folder HET NIEUWE DONORREGISTER, WAT BETEKENT DAT VOOR MIJ? Huis aan huis in Nederland verspreid. Hierin schrijft de Overheid “(…) Voor deze patiënten is het belangrijk dat alle mensen vanaf 18 jaar in Nederland laten weten of ze na hun overlijden donor willen zijn” (onderstreping door mij). Ook op de website www.donorregister.nl waarnaar in de folder van de minister wordt verwezen, wordt nog gewoon gesproken van donatie “na overlijden”.

5. Een patiënt heeft, alvorens hij beslist of hij zich medisch wil laten behandelen, er recht op dat de arts hem informeert over de behandeling; wat houdt die behandeling in en welke risico’s zijn daaraan verbonden? We spreken dan van een “informed consent”. Wie een product koopt, heeft er recht op dat de verkoper hem goed informeert over het product. We spreken dan van de informatieplicht van de verkoper. Dat een consument/patiënt recht heeft op goede informatie, is diep verankerd in ons Nederlands recht.

6. Het vorenstaande houdt in dat mensen die (i) zich als donor laten registreren of die (ii) als naaste familie moeten beslissen over uitname, ook goed geïnformeerd moeten zijn omtrent inhoud en reikwijdte van hun beslissing. Ook voor hen geldt de eis van het “informed consent”. De hersenen van de donor zijn niet afgestorven.

7. Wanneer het hart van een mens stopt en dus de bloedsomloop tot stilstand komt (= “klinische dood” [2]), zullen de hersenen binnen 10 a 15 minuten ook beginnen met afsterven [3]. Dan treedt de hersendood dus in ná de hartdood. Dat noemt men de “natuurlijke hersendood”. Orgaanuitname vindt plaats terwijl het hart nog klopt en de hersenen dus nog zuurstof ontvangen. De donor is dan wél al hersendood verklaard. Men spreekt dan van een “niet-natuurlijke hersendood” [4]. Omdat de hersenen pas afsterven na het stoppen van het hart en de bloedsomloop, kan men dan ook niet zeggen dat de hersenen al dood zijn voordat het hart stopt met kloppen [5]. De hersendood bij orgaanuitname terwijl het hart nog klopt, wordt door critici dan ook “The Invented Death” genoemd.

De donor gaat tweemaal (!) “hersendood”
8. Bij een “heartbeating”donor treedt, zo volgt uit het voorgaande, de hersendood tweemaal op (!); de eerste maal wanneer de arts de donor hersendood verklaart vóór de uitneemoperatie. Vervolgens – op de operatietafel – geeft zijn hart het op door stilstand of omdat het uitgenomen wordt waarna de hersenen geen zuurstof meer ontvangen en de (natuurlijke) hersendood optreedt. Bij een hartdode donor, een “non-heartbeating” donor wordt een no-touch periode van 5 minuten aangehouden waarna mag worden beginnen met de uitneemprocedure.

DE KLACHT

9. Orgaanuitneming vindt plaats nadat een arts de donor hersendood of hartdood   heeft verklaard. In de regel gebeurt dat uitnemen zonder narcose. Er is een veelheid aan buitenlandse wetenschappelijke publicaties waarin wordt betwijfeld of zelfs bestreden dat de donor niets zou voelen van de uitneemoperatie. Hersendood is daarom een omstreden criterium. Bovendien is het criterium onderhevig aan telkens wijzigende inzichten.

10. Dit alles wordt door de Staat (en de NTS) in hun reclamecampagnes, met name ook in de gewraakte uitingen I en II, niet verteld. Daarom is de campagne misleidend voor het publiek. Aan de eis van het informed consent wordt niet voldaan. Gehandeld wordt in strijd met de artikel 5 (vertrouwen wordt geschaad) van de Nederlandse Reclame Code.

11. Uitneemoperaties zijn ingrijpende operaties waarbij de donor allerlei signalen kan afgeven die bij een “gewone” operatie voor de anesthesist reden zouden zijn om extra narcose toe te dienen. Zelfs is het zo dat, wanneer de donor een hartstilstand krijgt tijdens de uitneemoperatie, men probeert dat hart door massage weer aan het kloppen te krijgen. (Het gebruik van een defibrillator schijnt wel als onethisch te worden ervaren.) De uitneemoperatie en ook de handelingen die de donor ter voorbereiding daarvan ondergaat, zijn een ingrijpen in het stervensproces.

12. Dit alles wordt door de Staat in hun reclamecampagnes niet verteld. Ook daarom is de campagne misleidend voor het publiek. Aan de eis van het informed consent wordt ook hier niet voldaan. Gehandeld wordt in strijd met de artikel 5 (vertrouwen wordt geschaad) van de Nederlandse Reclame Code.

CONCLUSIE

De reclame en de voorlichting door de Staat zijn onvolledig en daarmee  misleidend en zetten het publiek op het verkeerde been.
Het verzoek aan uw Commissie is aan de Staat te adviseren in hun reclame duidelijk te vermelden;

- dat orgaanuitname plaatsvindt nadat de donor hersendood is verklaard waarbij geen gebruik mag worden gemaakt van de uitdrukking “na overlijden”;

- dat “hersendood” een begrip is dat in medische kringen omstreden is;

- dat bij de uitneemoperatie bij de donor symptomen kunnen optreden die bij een “normale” operatie er op wijzen dat meer narcose moet worden toegediend;

- dat, wanneer tijdens de uitneemoperatie het hart stopt, getracht wordt het hart weer op gang te krijgen;

- dat niet ten volle kan worden uitgesloten dat de donor van de uitneemoperatie iets voelt;

- dat (i) de voorbereidende en orgaanpreserverende handelingen en (ii) de uitneemoperatie een ingrijpen in het stervensproces inhouden die tot gevolg hebben dat de donor geen natuurlijke dood kan sterven.

Berkhout, 8 juli 2019
A Wood-de Haas

[1] Verweer brief in VWS d.d. 3-20-2016 dossier 2016/00445 Citaat: “Het verhogen van het donoraanbod is een van de doelstellingen van de Wet op orgaandonatie” waarin wordt verwezen naar de kamerstukken II 1991/1992, nr. 22 358 nr. 3 blz. 6)

[2] Zie E.J.O. Kompanje, “Geven en nemen”, diss. 1999 Rotterdam pag. 31.

[3] Na het stoppen van het hart kan men nog hersenactiviteit meten, zie

https://www.cambridge.org/core/journals/canadian-journal-of-neurological...

recordings-during-withdrawal-of-life-sustaining-therapy-until-30-minutesafter-

declaration-of-deathdiv/11F9C14102AECB3D579C7DB879D6BB66

[4] Zie voor dit alles Kompanje, pag. 23 e.v., pag. 29.

[5] Pagina 18 Modelprotocol Postmortale Orgaan en Weefseldonatie  versie  9.5 april 2017

 

Annet Wood, beeldend kunstenaar
Westeinde 256 1647ML Berkhout (NL)
+00(31)637125748
artberkhout@gmail.com

Facebook icon
Twitter icon
YouTube icon
LinkedIn icon